Heeft u zich al geregistreerd? Dan kunt u hier inloggen
Heeft u zich nog niet geregistreerd?
RegistreerHet woord humanisme is afgeleid van human, dat mens betekent. In deze levensbeschouwelijke stroming staat het wezen van de mens centraal: wat betekent het eigenlijk om mens te zijn? Wat moet een mens doen, en wat kan een mens beter laten? In het hoofdstuk en de video’s van deze leereenheid ontdek je wat humanisten daarover zeggen.
Opbouw van deze leereenheid
Hoe komen mensen aan kennis? Hoe weet je of iets waar is, en hoe bepaal je welke keuzes je in het leven moet maken? Veel religieuze mensen laten zich daarbij leiden door God, goden of andere hoge machten. Maar humanisten zien hierin een belangrijke rol voor de mens. Met hun eigen verstand kunnen mensen tot kennis komen. Je kunt zelf kritisch nadenken over wat waar is, en je bepaalt ook zelf welke keuzes voor jou goed zijn. Natuurlijk kun je daarbij gebruik maken van de wijsheid van anderen. Maar uiteindelijk ben jij als mens zelf in staat om een positie in te nemen in het leven.
Het humanisme heeft al heel oude wortels. Door de eeuwen heen hebben mensen gedacht en geleefd als humanist. Dat betekent niet per se dat zij niet in God geloofden: een humanist kan religieus zijn, niet-religieus of iets daartussenin. Het humanisme zelf is ook niet een strikt omlijnde stroming waar je wel of niet bij hoort. Mensen kunnen in meerdere of mindere mate geïnspireerd zijn door humanistische ideeën.
In onze tijd is het humanisme een belangrijke geestelijke bron voor veel mensen.
Opdracht 1: Drie uitgangspunten
In de video worden drie belangrijke uitgangspunten genoemd: verstand, autonomie en verbondenheid. Noteer deze drie woorden en maak rond elk woord een klein woordweb met jouw associaties en gedachten bij deze woorden.
Lees nu p. 179 t/m 198 uit het boek ‘Een wereld vol geloof’. Maak aantekeningen van dingen die je wilt onthouden of waar je meer van zou willen weten.
Opdracht 2: ‘Schrijf wie je bent’
Op bladzijde 193 van het boek werd verteld over Michel de Montaigne, die ‘schreef wie hij was’. Neem een kwartier de tijd om te doen wat Montaigne deed: ga aan een tafel zitten met een pen en een papier, en schrijf een kwartier lang over wie jij bent. Denk niet te lang na voordat je gaat schrijven: juist door te schrijven kun je tot gedachten komen.
Het humanisme is niet alleen een filosofische stroming, maar ook een manier van leven voor mensen van nu. In de volgende video maak je kennis met humanist Jania van der Velde. Zij vertelt wat het voor haar betekent om humanist te zijn en hoe zij hiermee in aanraking is gekomen.
Opdracht 3: Vragen bij het interview
Lees nu p. 199 t/m 210 uit het boek ‘Een wereld vol geloof’. Maak aantekeningen van dingen die je wilt onthouden of waar je meer van zou willen weten.
Er zijn misschien niet veel kinderen die van zichzelf zullen zeggen: ‘Ik ben humanist’. Toch zijn de humanistische waarden, zoals redelijkheid en autonomie, voor veel kinderen wel belangrijke waarden. Dat kun je op allerlei manieren merken, bijvoorbeeld in hoe kinderen reageren op wat er in de klas gebeurt. Het zijn ook mooie onderwerpen om met de kinderen over in gesprek te gaan.
Opdracht 4: Wat zie jij in de klas?
Gebeuren er in jouw klas dingen die je kunt verbinden aan wat in deze leereenheid aan de orde is geweest? Beschrijf ze en bedenk hoe jij met deze gebeurtenissen om kunt gaan.
Opdracht 5: Jouw verklaring over de mens
Op bladzijde 205-206 heb je gelezen over de verklaring van het moderne humanisme uit 2022. Daarin worden vier kenmerken van het humanisme genoemd. Op een vergelijkbare manier kun jij jouw eigen ‘verklaring over de mens’ opstellen: bedenk vier opvattingen over de mens die volgens jou belangrijk zijn. Dat kan van alles zijn, mede afhankelijk van je eigen levensovertuiging. Denk bijvoorbeeld aan uitspraken als:
Leg bij elke opvatting uit wat jij hiermee bedoelt en waarom dit voor jou belangrijk is.